نمایش اطلاعات ثبت شده فرم نمایش اطلاعات ثبت شده فرم

تاريخچه - مخابرات


شبکه ثابت مخابرات راه دور هوانوردی        (A.F.T.N)

مروری کوتاه در گذشته، حال،آینده

 

بر اساس ماده 44 پیمان شیکاگو همزمان با شروع کار سازمان ICAO جهت برآورد نمودن نیازهای ارتباطی بین ایستگاههای هوانوردی به عنوان بخشی از تجهیزات هوانوردی و نیز تامین سلامتی پروازشبکه وسیعی بین ایستگاههای ثابت بوجود آمد که هدف آن بهره جستن از سریع ترین سیستمهای مخابراتی موجود وتوسعه آنها در جهت مبادله هرچه سریعتر اطلاعات مربوط به هوانوردی بود. از بدو تأسیس سازمان هواپیمایی کشوری (1328) به عنوان نخستین اداره عملیاتی در امر مبادله پیام­های هوانوردی قبل از ادارات کل عملیاتی در صنعت هوانوردی کشور عهده­دار امور محوله بوده است

شبکه وسیع جهانی مذکور  AFTN (شبکه ثابت ارتباطات راه دور هوانوردی) نامیده شد. AFTN موظف به برقراری ارتباطات هوانوردی تحت قوانین و مفررات سازمان مخابرات بین المللی (ITU) گشت که ضمن عضویت در این اتحادیه صاحب نظر در وضع قوانین جدید یا قوانین مربوط به هوانوردی میباشد.

هدف از تاسیس چنین شبکه ای برقراری ارتباط به بهترین نحو ممکن در مبادله پیامهای هوانوردی در اسرع وقت بین ایستگاههای AFTN جهت برقراری سلامت پرواز بود. این شبکه یک سیستم جهانی متشکل از مجموعه مدارها یا کانالهایی است که از همه کشورهای عضوطبق موافقت نامه های دو یا چند جانبه مطابق با الزامات انکس ها و سندهای مربوطه تشکیل یافته است. شبکه مذکور به صورت یک سیستم یکپارچه  ارتباطی از ایستگاههای رله تنظیم شده که پیامها را از ایستگاههای مختلف متوالیا" و مدار به مدار مخابره می کند. جهت رله پیامها از پیش بین ایستگاههای مخابراتی موافقت نامه هایی انجام پذیرفته است. وظایف مذکور در کشور جمهوری اسلامی ایران به اداره کل شبکه پیامهای هوانوردی واگذار گردیده است .

AFTN کشور عهده دار مبادله سریع پیامهای هوانوردی در سطح کشور، منطقه و جهان بوده و همزمان به عنوان مرکز تجمع اصلی موظف به تهیه و توزیع بولتن های گزارشات جوی در منطقه از طریق AFTN می باشد  مبادله و رله پیام از طریق شبکه مذکور نیازمند وجود مقررات و دستورالعمل های یکنواخت بین المللی و اجرای دقیق آنها توسط کلیه مراکز این شبکه در سراسر جهان میباشد . علاوه بر استانداردها و توصیه های بین المللی مندرج در انکس 10 جلد دوم و سایر اسناد مربوطه ایکائو ، تصمیمات اجلاس های منطقه ای نیز در زمینه ارتباطات  هوانوردی برای کشورهای منطفه لازم الاجرا است .

موقعیت جمهوری اسلام ایران بعنوان یکی از مراکز اصلی AFTN  در منطقه خاورمیانه در اجلاس ژانویه 1996 قاهره مرهون تلاش و پیگیری همکاران و کارکنان مجموعه میباشد که این امر خود موید تعهدات و مسئولیت های بین المللی بیشتری برای مجموعه است که برای حفظ این دستاورد می بایستی تلاش مضاعف در این زمینه همت گمارد  رشد و توسعه صنعت هوانوردی در کلیه امور همزمان تکنولوژی مدرنی را در زمینه ارتباطات ایجاد کرد. در راستای این توسعه و همگام با کشورهای منطقه الزام های جدیدی نظیر بکارگیری شبکه نوین ارتباطات هوانوردی یعنی  AMHS  ( سیستم مبادله پیام های ترافیک هوانوردی) راایجاب نمود .مدیریت و پرسنل شبکه پیام های هوانوردی در سطح کشور نهایت سعی خود را در انجام وظیفه به نحو احسن در جهت تامین سلامتی پروازها هواپیماها و حفظ اعتبار جمهوری اسلامی بعمل آورده و در تلاش هستند تا موفقیت های بیشتری در این زمینه برای کشور فراهم آورند .

 

بدیهی است ایجاد هماهنگی­های لازم درمدیریت عملیات پرواز برای داشتن پروازی ایمن، تنها از طریق برقراری ارتباطات جهت تبادل اطلاعاتِ ضروری در ایمنی پرواز امکان­پذیر خواهد بود. لذا از ابتدای پیدایش هوانوردی غیرنظامی که عمدتاً متوجه جابجایی مسافر می­باشد، موضوع ارتباطات و مخابرات هواپیمایی در صدر توجه برنامه­ریزان و مدیران این صنعت در جهان قرار داشته­­است.بکارگیری تکنیک­های مورس برای برقراری ارتباط بین ایستگاه­های زمینی با یکدیگر و با هواپیماهانمونه­ای روشن و بیادماندنی از اولین تلاش­ها برای تحقق این امر است. نیاز به گسترش این ارتباطات برای پوشش کلیه ایستگاه­های زمینی در سطح جهان منجر به ایجاد شبـکه­ای یکپارچه تحت عنوان شبکه ثابت مخابرات هوانوردی (AFTN) شد.این شبکه از اولین شبکه­های اختصاصیِ جهانیِ تبادل داده در تاریخ بشر محسـوب شده و می­توان از آن به عنـوان نمونه­ای ابتدایی از اینترنت امروزی یاد کرد.

 

لذا همزمان با ورود اولین هواپیماها و نیاز به ایجاد تأسیسات ضروری برای نشست و برخاست آنها در کشور ما(همانند فرودگاه­ها) تشکیلاتی تحت عنوان اداره مهندسی مخابرات هواپیمایی کشوری به عنوان رکنی اساسی در عملیات پرواز تأسیس گردید که به عنوان یکی از اولین ادارات عملیاتی وظیفه برقراری ارتباط بین ایستگاه­های زمینی بایکدیگر و با هواپیماها را به عهده داشته­است.(ماده 22 قانون هواپیمایی کشوری مصوب سال 1328).

 

کارکنان شاغل در این اداره به عنوان متخصصین مخابرات هوانوردی (شبکه پیام­های هوانوردی)، به لحاظ مسئولیت و الزامات شغلی مبتنی بر سه اصلِکارایی(Efficiency)، دقت(Accuracy) و نظم(Regularity) در تهیه­ و مبـادله کلیـه پیام­های مستند داخلی و بین­المللی مرتبط با سلامتی پرواز(Safety)،ملزم به بکارگیری دسـتورالعمل­ها و مقررات سازمان جهانی هواپیمایی کشوری(ICAO)می­باشند. همچنین آشنایی کامل با چگونگی نصب، تعمیـر، نگهداری و بهره­برداری بهینه­ی سامانه­های سخت­افزاری سخت­افزاری و نرم­افزاری مربوطه که دارای فناوری خاص و منحصر به فرد شبکه­های مخابرات هواپیماییاست از الزامات کاری آنهاست.

شبکه ثابت مخابرات هوانوردی (AFTN) هم­اکنون به عنوان تنها راه ارتباطی مجموعه هوانوردی کشور با ایستگاه­های هوانوردی در سراسر جهان،بابهره­گیری از تکنیک­های فوق­الذکرتکامل یافته وافزایش چند هزار برابری ظرفیت لینک­های ارتباطی،افزایش چشمگیر Accessibility، Reliability و  Availabilityرا در پی داشته ­است.سامانه تبادل پیام­های هوانوردی (AMHS) با دارا بودن خصوصیات مذکور به عنوان استاندارد لازم­الاجرای ایکائو،جایـگزین شبـکه ثابت مخابـرات هوانوردی (AFTN)خواهد شد که قابلیت­های جدید این شبکه در تبادل انواع فرمت­های پیام (متن، تصاویر، نقشه­های هواشناسی هوانوردی، چارت­ها و ...)و توانایی ارسال آن به ایستگاه­های موبایل،موجب ارتقاء بیش از پیش نقش مخابرات هواپیمایی در مجموعه عملیات پرواز خواهد گردید.همچنین موارد ذیل در تعین ضرورت وجود شبکه AFTN/AMHS مطابق با استاندارهای ارائه شده از سوی ایکائو به عنوان نمونه ارائه می­شود. مخابرات در هوانوردی در بر گیرنده دوبخش است که اساسا به دو سرویس متحرک هوانوردی و سرویس ثابت هوانوردی اطلاق میگردد.این سرویس ثابت هوانوردی است که شبکه ثابت مخابرات هوانوردی AFTN)) بخشی از آن را تشکیل میدهد. پیش از جنگ جهانی دوم مخابرات بین ایستگاههای رادیویی هوایی  به روش ارسال کدهای مورسی انجام می پذیرفت.بعلاوه ، حتی اگر نیاز به رله پیام به بیش از یک یا دو ایستگاه  می شد میبایستی به صورت کوتاه صورت می پذیرفت.  در آن روزها مراحل پروازی بسیار محدود ونیاز به  شبکه های ارتباطی گسترده نبود. به تدریج  بعد تجاری بگونه ای بارز رشد یافته و ایمنی و عوامل دیگرنیز مطرح گردید. برای ارائه ارتباطات ضروری جهت مبادله و رله پیامهایی که ایمنی،تنظیم وکارایی مورد نیاز را برای جریان منظم ترافیک هوایی فراهم می نمایند شبکه مخابرات ثابت هوانوردی در سطح جهان به کار گرفته شد و مقرراتی همراه با آن تدوین گردید.

 در ابتدا ازمدارهایی که به صورت استاندارد ازبستر خطوط زمینی استفاده میکردند در مراکز اصلی مخابرات فرودگاههابه کار گفته شد تا با استفاده از پروتکل مکانیزم تله تایپی مبادله اطلاعات انجام پذیرد. دردهه 70 و 80 میلادی از قرن گذشته مکانیزمهایی طراحی گردید که امکان انتخاب چند خروجی را در یک لحظه فراهم میکردند.این سیتمهای چند آدرسی بر روی دستگاههای تله تایپی محیطی پرازهیاهو، صدا وسرسام آور صورت می گرفت اما افزایش وتعدد کاربران هوانوردی منجر به ایجاد یک شبکه تلکسی گردید که اقتصادی بودن آن بسیار بارزتر از اختصاص یک خط برای هر یک از کاربران و موقعیتها می نمود.سرعت ارسال اطلاعات از طریق مدارهای مذکور با نرخهای 50 تا 100 باد استاندارد امروزی برابری می نمود.با تکامل تدریجی رایانه ها استفاده از سیستمهای سوئیچینگ مطرح و الگوهای مختلف همراه با مقررات ارتباطی وضع گردید.رایانه ها قادر بودند تا هر گونه خواسته های انسانی را پوشش داده وارتباطات را دگرگون سازند. نقیصه مربوط به الودگی صوتی با جایگزینی دستگاههای نوین الکترونیکی برطرف گردید و متعاقب ان پایانه های کامپیوتری و رایانه ای ایجاد گردید.شبکه جهانی سرویس ثابت مخابرات هوانوردی امروزه بسیاری از مراکزمخابراتی کشورها را بهم متصل نموده واطلاعات مربوط به سرویس ترافیک هوانوردی رابین انها مبادله مینمایند.اما این شبکه و پاسخگویی آن در سراسر این کره خاکی جه از نقطه نظر مکانی و چه زمانی محدود بود، با پیشرفتها و دگرگونیهای فنی در طی چند سال اخیر نیاز جهت ارائه مخابراتی سریعتر و واقعی تر بین کنترلهای زمینی و هواپیماها و نهایتا مراکز مدیریت ترافیک هوانوردی در سراسر جهان مشهود میگردد.این سرآغاز معرفی یک شبکه نوین جهانی در زمینه مخابرات راه دور هوانوردی است. و آن هم چیزی جز شبکه ترافیک هوانوردی (ATN) وسامانه بنیادی و جایگزین اساسی AFTN درآن یعنی  سیستم مبادله پیامهای ترافیک هوانوردی ( AMHS)   نیست.این آغازی نوین در قرنی نوین در صنعت  هوانوردی ، ترافیک هوانوردی و ارائه اطلاعات هوانوردی و سلامت پرواز است. شبكه پيامهاي هوانوردي به عنوان يكي از اداره کل های  زير مجموعه معاونت عملياتي شركت فرودگاههاي كشور، مسئوليت نظارت بر پردازش و ارسال پيام هاي هوانوردي موثر در عمليات پرواز به بخش هاي مختلف هواپيمايي از جمله مراقبت پرواز،شركت هاي هواپيمايي، فرودگاههاي كشور و تمامي فرودگاههاي جهان به منظور ارتقائ سطح ايمني پرواز را عهده دار مي باشد. مسئوليت هاي محوله بر اساس قوانين و مقررات مندرج در اسناد ICAO از جمله  ANNEX 10جلد دوم و داكيومنت هاي 7910،8585، 8400 در رابط با مبادله مطمئن و سريع پيام هاي هوانوردي شامل (SINOP, OPMET, NOTAM, PERMISSION, FLIGHT PLAN,…) از طريق مركزAFTN ايران انجام می پذیرد. این مرکز یکی از مراكز اصلي ارتباطات هوانوردي در منطقه خاور ميانه مي باشد که با استفاده از سامانه سوييچينگ پيام و از طريق 7 كانال بين المللي و 61 كانال ارتباطي با ايستگاههاي هوانوردي( شامل واحدهای شبکه مستقر در فرودگاههای کشور) و نهاد هاي مرتبط و شركت هاي هواپيمايي (19 كانال) در ارتباط میباشد.

خطوط ارتباطی مدارت در حال حاضر با سرعتهای  bps 9600-50 میباشد.

سیستم نرم افزاری شبکه دارای مزیت های در حد مشابه خارجی کلیه کارهای مربوط به سلامتی و ایمنی پرواز را انجام می دهد.بعنوان مثال نرم افزار INFPL که کمک بسیار زیادی به رادار های منسوخ شده سیستم های مراقبت پرواز را انجام می دهد که این امر مورد تشویق از طرف رئیس دفتر منطقه ای ایکائو قرار گرفت.

سیستم شبکه پیامهای هوانوردی دارای DATA BANK قوی جهت ارائه سرویس اتوماتیک به کلیه مشترکین داخلی و خارجی جهت گرفتن پیامهای مورد نظر در زمینه اطلاعات هوانوردی نیز میباشد.

 مرکز AFTN/AMHS ایران به عنوان یکی از مراکز اصلی OPMET در منطقه خاورمیانه وظیفه تهیه و توزیع بولتنهای اطلاعات هواشناسی کلیه فرودگاهها در سطح داخلی و بین المللی را به عهده دارد.لازم به ذکر است که با طراحی و ساخت سامانه EOPMET این مرکز قابلیت تبدیل به یک مرکز منطقه ای (GATE WAY) به منظور نگهداری کلیه بولتنهای هواشناسی مناطق مختلف و جوابگویی به در خواستهای کلیه ایستگاهای داخلی و بین المللی خواهد بود.

اداره کل شبكه پيام هاي هوانوردي عهده دار خدمات ذيل مي باشد:

1- ارائه خطوط يك طرفه و دو طرفه جهت ارائه پيام هاي ATS

2- ارائه آموزش مستندات و دستور العمل هاي كاربردي در شبكه ATN

3- خدمات نگهداري و سرويس ترمينالهاي AFTN

4-ارائه خدمات مشاوره اي

اداره کل شبکه پیامهای هوانوردی اهداف کلانی مانند کاربری و راهبری سامانه های پیامهای هوانوردی و توسعه خدمات و نظارت بر کاربران این شبکه را دنبال مینماید.این اهداف شامل: تهیه و مبادله پیامهای هوانوردی، نظارت بر حسن انجام وظایف مربوط به مبادله پیام­ها در شبکه پیام­های هوانوردی، نظارت بر حسن عملکرد مدارات و رفع اشکالات سخت­افزاری و نرم­افزاری، بررسی اشکالات سیستم سوئیچینگ و اقدام در جهت رفع مشکلات نرم­افزاری سیستم، پیگیری و رفع خرابی خطوط و تجهیزات شبکه AFTN در مرکز و شهرستان­ها به صورت 24 ساعته، نظارت بر درستی عملکرد شبکه پیامهای هوانوردی، راه اندازی و نگهداری مدارات و سیستمهای پیامهای هوانوردی در جهت گسترش و بهبود ارائه خدمات این شبکه به کاربران داخلی و بین المللی میباشد.

کلیه قوانین و دستورالعملهای فنی که مربوط به امر مبادله پیام هوانوردی در شبکه AFTN میباشد برگرفته از قوانین مندرج در انکس 10 جلد 2 و داکیومنتهای 7910 ، 8400 و 8585 میباشد.

ضرورت ارتبـاط با شبـکه AFTN بـرای دریافت اطـلاعات هواشناسیِ هوانوردی، نوتام­ها و ... برای عملیات پروازی، جهت اخذ گواهینامه بهره­برداری هوایی (AOC). مطابق با سیاست­های بازرسی ایمنی عملیاتیِ IATA(IOSA)، تجهیز به شبکه AFTN،به منظور اطلاع­رسانی به موقع از آخرین وضعیت پروازها، اطلاعات جوی، بخشنامه­های هوانوردی و ... برای عملیات پروازی جهت حفظ ایمنی مسافرین و فعالیت­های پروازی برای شرکت­های هواپیمایی الزامی است         

اطلاع­ رسانی به موقع از آخرین وضعیت پروازها، اطلاعات جوی، بخشنامه­های هوانوردی و ... برای عملیات پروازی جهت حفظ ایمنی مسافرین و فعالیت­های پروازی برای شرکت­های هواپیمایی الزامی است.